Aansprakelijkheid

In het kort

Ondernemen doe je voor eigen rekening en risico. Dat betekent ook dat wanneer het op de een of andere manier misgaat jouw onderneming en soms ook jijzelf als privé-persoon daarvoor aansprakelijk kunnen zijn.

Je aansprakelijkheid kun je nooit helemaal uitsluiten, maar je kunt deze wel op verschillende manieren beperken. Ook kun je ook voorzieningen treffen die de financiële risico’s beperken als blijkt dat je daadwerkelijk aansprakelijk bent.

Je kunt regelen dat regelen dat er geen verhaal mogelijk is op je privévermogen door:

• Het vastleggen van huwelijkse voorwaarden; of
• Door je onderneming in de vorm van een BV te gieten.

Je kunt je aansprakelijkheid tot op zekere hoogte beperken in je contracten en in via je algemene voorwaarden. Deze laatste moeten dan natuurlijk wel op jouw opdracht van toepassing zijn

De financiële consequenties van aansprakelijkheid kun je verder afdekken met een beroeps- en bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering.

Het is in ieder geval belangrijk om stil te staan bij jouw mogelijke aansprakelijkheidsrisico’s. Het hebben van een beroeps- en/of bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering is vaak aan te bevelen. Realiseer je in ieder geval dat je als zzp’er geen beroep kunt doen op je WA-verzekering particulieren als je binnen je in de uitoefening van je onderneming schade veroorzaakt.

PZO-leden kunnen overigens gebruikmaken van de aantrekkelijke aansprakelijkheidsverzekeringen binnen het PZO OndernemersCollectief. Klik hier als je daarover meer wilt weten. Je vragen over aansprakelijkheid en aansprakelijkheidsbeperkingen kun je uiteraard ook stellen aan de gratis juridische helpdesk van PZO.

Praktische informatie

Als je onderneemt vanuit een eenmanszaak (dus je hebt geen aparte rechtsvorm gekozen) dan ben je voor schulden van je onderneming met jouw hele privévermogen aansprakelijk. Heb je als rechtsvorm gekozen voor de BV dan ben je in principe alleen aansprakelijk voor het bedrag dat je in je onderneming hebt geïnvesteerd.

Het is niet alleen zo dat je aansprakelijk bent als er door jouw schuld iets verkeerd gaat. Ook fouten van anderen kunnen jouw soms worden aangerekend. Er zijn verschillende vormen van aansprakelijkheid:

• Wettelijke aansprakelijkheid
• Contractuele aansprakelijkheid
• Schuldaansprakelijkheid
• Risicoaansprakelijkheid

Naast deze algemene vormen van aansprakelijkheid is er ook een onderscheid maken tussen beroeps- en bedrijfsaansprakelijkheid. Beroepsaansprakelijkheid ziet op de aansprakelijkheid die ontstaat door fouten die je maakt bij de uitoefening van jouw werkzaamheden. Bijvoorbeeld wanneer jij als ICT-er een programmeerfout maakt, waardoor het productieproces van het bedrijf waarvoor jij de opdracht uitvoerde komt stil te liggen. Bij bedrijfsaansprakelijkheid gaat het om schade die ontstaat door ‘ongelukjes’ in de uitoefening van je bedrijf. Het kan hierbij gaan om een fout van jezelf maar ook om een gebrekkige zaak die je gebruikt bij jouw werkzaamheden. Het meest bekende voorbeeld is de dure Chinese vaas die je bij je opdrachtgever omstoot; of onschuldiger: het kopje koffie dat je omstoot en schade veroorzaakt aan het tapijt bij de opdrachtgever.

Tot slot zijn er nog een aantal andere specifieke vormen van aansprakelijkheid die van belang kunnen zijn voor zelfstandig ondernemers zoals de bestuurdersaansprakelijkheid (als je onderneemt vanuit een BV), productaansprakelijkheid, aansprakelijkheid voor personeel, aansprakelijkheid voor niet-ondergeschikten en de keten- en inleneraansprakelijkheid.

Hoe werken de regels

Als je als zzp’er aansprakelijkheid wordt gesteld kan dit zeer grote gevolgen hebben. Vaak gaat het om aanzienlijke bedragen en dat kan een groot risico betekenen voor het voortbestaan van jouw onderneming. Hieronder vind je een aantal manieren waarop je jouw aansprakelijkheid of de financiële gevolgen daarvan kunt beperken.

Het afsluiten van een beroeps- of bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering
Het financiële risico van een claim van uw opdrachtgever valt vrij eenvoudig te ondervangen door een goede beroeps- of bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering. Veel opdrachtgevers stellen een dergelijke verzekering inmiddels dan ook als voorwaarde voor het verkrijgen van een opdracht.

PZO-leden kunnen via het PZO OndernemersCollectief profiteren van de zeer aantrekkelijke collectieve verzekeringsarrangementen. Ook op het gebied van aansprakelijkheid. Klik hier als je daarover meer wilt weten.

Het kiezen van de juiste rechtsvorm
Bij rechtsvormen zonder rechtspersoonlijkheid is de ondernemer aansprakelijk met zijn privé-vermogen. Dit is bijvoorbeeld het geval bij een eenmanszaak. Bij rechtsvormen met rechtspersoonlijkheid ben je niet aansprakelijk met je privé-vermogen, maar slechts voor het bedrag dat je hebt geïnvesteerd in de onderneming. Dit is bijvoorbeeld het geval bij een BV.

Het maken van duidelijke afspraken in de overeenkomst of de algemene voorwaarden
In de overeenkomst en algemene voorwaarden kun je bepalingen opnemen waardoor je de mate waarin je de situaties waarvoor je aansprakelijk bent of de hoogte van de schadevergoeding beperkt. Het is echter niet mogelijk om je aansprakelijkheid volledig uit te sluiten.

Het opstellen van huwelijkse voorwaarden
Indien je hebt gekozen voor de eenmanszaak als rechtsvorm dan kunnen schulden van jouw onderneming op jouw volledige privévermogen worden verhaald. Dit betekent ook dat wanneer je in gemeenschap van goederen bent getrouwd er ook verhaal is op het vermogen van je partner. Om dit risico te beperken is het verstandig huwelijkse voorwaarden op te laten stellen door de notaris. Dit kun je laten doen voordat je gaat trouwen, maar het is ook mogelijk dit te doen nadat je al getrouwd bent. Dit laatste is wel ingewikkelder, omdat dit alleen via de rechter kan.